NERAZJAŠNJENI TOPONIMI

Za širu okolinu Cetinja (Katunska nahija) evidentirali smo više toponima koji u svojoj osnovi imaju lična imena Ivan i Ivo, ali nijesmo našli legende ili druge dokaze koji bi te lokalitete vezivali za ime Crnojevića. Međutim, mogućnost da se neki od tih toponima može odnositi na ime crnogorskog vladara je upitna. U Staroj Crnoj Gori Ivan je bilo često ime zastupljeno među stanovništvom ovih prostora. Navodimo neke od takvih toponima: Ivanov laz (Dugi Do, Njeguši), Ivanov brijeg (Dugi Do, Njeguši), Ivanova kućišta (Vrba – Knež Do, Njeguši), Ivanova međa (Kopito, Njeguši), Ivanova njiva (Bjeloši, Cetinje).

NAZIVI TOPONIMA PO BALŠIĆIMA

Tokom podužega rada na sakupljanju i izučavanju toponima i legendi vezanih za dinastiju Crnojevića zapazili smo i toponime koji se povezuju s dinastijom Balšića, koja je Zetom / Crnom Gorom vladala prije Crnojevića. Uzgred smo neke od tih toponima zabilježili i prikazujemo ih u ovome prilogu, računajući da mogu poslužiti kao inspiracija i podsticaj budućim onomastičarima da te značajne probleme temeljitije izuče. U svakom slučaju onomastička građa ove vrste može poslužiti kao svojevrsna dopuna istorijskim izvorima, arheološkim nalazima i upoznavanju bogate graditeljske baštine koju su u nasljeđe ostavili neimari iz vremena vladavine Balšića. I ovdje, kao i kod Crnojevića, postoje toponimi s realnim istorijskim utemeljenjem, kao što su nazivi nekih lokacija sa sakralnim objektima, kućama-kulama i dr. S druge strane, neki su toponimi plod mašte i označavani su na osnovu legendi i predanja, ali i kao takvi predstavljaju zanimljiva svjedočanstva o vremenu kad su nastajali i motivima imenovanja. Moguć je i transfer: da je toponim nazvan po nekome drugom Balši ili Baoši, a da je kasnije prenesen na vladare iz dinastije Balšića. Sve to usložnjava istraživanja koja zahtijevaju multidisciplinarni prilaz, kako lingvista, tako i istoričara, arheologa, geografa i dr. (Pulević, Samardžić 2010).

Balšini grebeni (u Njegušima. B. Šekularac /1987/: „Kotoru su 1335. godine pripadali i Balšini grebeni iznad Njeguša, priloženi od strane kralja Milutina oko 1316. i zemlje u njeguškomVeljem dolu“). Bašića do (livada, selo Erakovići, Njeguši. U Erakovićima postoji i toponim Bašića lazine. A. Čirgić /2009/ ne bilježi legendu o nazivima tih dvaju toponima, ali kako se nalaze na padinama Lovćena mogu se povezati s Balšićima). U Boki se nalaze neprozirni toponimi Baošlje i Baošići. Postoje i savremena imenovanja gradskih cjelina (ulice, trgovi) koja se daju u čast dinastije Balšića: Balšića pazar (u Cetinju).

Pišu: Božidar Proročić, književnik i publicista i Veselin Živanović, hroničar