U izdanju DOO “Lider Mont media” iz štampe je izašla Knjiga kolumni “Déjà vu”, autora Saše Radunovića. Nakon dva objavljena romana, to je treća knjiga ovog publiciste i novinara iz Berana.

Knjiga je štampana u tiražu 300. primjeraka, a recenzenti su prof. dr Draško Došljak i književnik i pjesnik Braho Adrović, dok su Umjesto predgovora i pogovora svoje utiske o knjizi dali doc. dr Mirko Jakovljević i prof. dr Radenko Šćekić.

Prelom knjige je izvršila Jelena Jušković, korice je priredio akademski slikar Irvin Masličić, a lektor je profesorica Tanja Radunović.

Piše: M. J.

Prof. dr Draško Došljak: Pisani stav kao postojano ja

Godine koje su iza nas bile su pune ličnih i kolektivnih izazova. Svako je bio u prilici da odgovori tim izazovima i ostavi trag u vremenu i prostoru. Saša Radunović je svojim kolumnama i novinarskim tekstovima ocjenjivao, analizirao i donosio zakljućke. Ostavljao poruke i iznosio stavove. A stavovi su uvijek podložni  dijalogu, bio on u pisanoj ili usmenoj formi. Ti dijalozi se često pretvaraju u svojevrsna “nadgornjavanja” i dodatna argumentovanja. Kada je to tako, onda lični stav postiže svoj cilj. Nije prećutan!

Teme o kojima piše Saša Radunović su iz politike, kulture, sporta – iz sveukupne životne stvarnosti. One su vremenski ograničene na posljednjih šest godina i prostorno, dominantno, na beranski kraj. To vremensko polje je nudilo izazovne teme, kao što je i prostorno tražilo lično određenje. Nije bilo dovoljno onih koji su zapisali i ostavili trag da bi se i na osnovu tih zapisa bolje razumjelo to vrijeme. Takvi zapisi znače i “otkrivanje svog položaja”, pa je mentalitetski razumljivo što je manje takvih, a vise onih sa “naknadnom pameću”. Ne čudi onda što sve češće čujemo: “Ja sam tad govorio”, a sve ređe: “Ja sam tad zapisao”! Pisani stav je uvijek postojano JA.  Da je ćutanje zlato, pisanje ne bi bilo najveća ljudska osobina. Zapisano ostaje , izgovoreno vjetar nosi. Ćutanje povodom važnih događaja od strane onih koji učestvuju u kreiranju životnih ambijenata je poraz, ili pristajanje na poraz. Pravovremeni stav biva uvijek putokaz, bez obzira koliko lično ili grupno taj stav nekome prijao ili ne. Stav je lijek ako se uzme pravovremeno i u dovoljnoj dozi. U suprotnom može biti otrov, koji vas slabi ili ubija.

Radunović piše o odlazećoj i dolazećoj vlasti, o partijama, njihovim greškama, manama, uspjesima, dobrim potezima, i sl, uvijek iznoseći svoj argumetovani stav. U tim tekstovima su, neminovno, i nosioci javnih funkcija koji, doduše rijetko, iskažu potrebu javne pisane komunikacije. U tim polemičkim tekstovima, Radunović ponovo naglasi ili dodatno pojača argumentaciju vodeći računa o kulturi dijaloga i leksici koja je primjerena tom ambijentu. Njegove kolumne nijesu crno-bijelo gledanje, već retorički koloritno analiziranje događaja ili ličnosti. U toj analizi nema sivih zona,već ima jasno iskazanog stava potkrijepljenog iskustvom i činjenicama. Prepoznate “strane”, svaka za sebe, u tim kolumnama očekuju hvalospjeve, često nemajući demokratske veličine da prihate kritike. To, sudeći po Radunovićevim ukupnim tekstovima, kod njega ne izaziva kolebanje ili zatamnjivanje stavova, ljutnju, srdžbu ili protekcionizam. On, ponekada, svoje stavove dodatno provjerava kroz nove kolumne i tekstove, čime utemeljuje svoje ranije izrečene analize stavljajući ih na novo sito vremena.

prof. dr Draško Došljak

Jubileji lokalne vlasti, podsjećanja na izborna obećanja, odluke, (ne)funkcionisanje, razvojne šanse beranske  su kontinuitet  Radunovićevih analiza. U tim tekstovima on oštre rečenice ponekada zna da umije ironijom čime pojača svoju poruku.

Pored političkih tema, Radunović piše i o najljepšoj sporednoj stvari na svijetu – fudbalu i njegovoj sudbini u Beranama. Piše o velelepnom sportskom kompleksu i Fudbalskom klubu, njegovom jubileju. Klubu koji svojom organizacijom i rezultatima ne prati odlične uslove za igru. Tu je i tekst “Izvini, Fuade!”koji govori o (ne)čovjekoljublju i (ne)zahvalnosti. Ali, i tekst “Zbogom, Šmekeru!” čiji sadržaj znači i emotivno ranjavanje.

Kultura je, svakako, jedna od tema kojoj Saša Radunović, s razlogom, pridaje važnost u gradu na Limu. “Kulturno ljeto” i kultura (pri)sjećanja odslikavaju jedno vrijeme i tragove u njemu. Tragove počasnih građana ivangradskih i beranskih, Radunović osvjetljava i analizom kroz pitanje: “Čime su to zaslužili?”. Uvijek ostaje pitanje: Čime? i odgovori na koje svi imaju pravo, ali svi nijesu u pravu!

Tekstovi Saše Radunovića ostaju kao svjedočanstvo o jednom vremenu i ljudima u njemu. Svjedočanstvo o političkim i kulturnim prilikama u beranskom kraju i ljudima koji su svojim politikama kreirali životni ambijent ovog polimskog kraja, ali i Crne Gore.

Svojim zapisima, Radunović je pokazao i potvrdio važnost medija, čija je obaveza odgovornost prema istini i činjenicama. Svakako, medijski poslenici uvijek moraju imati na umu i rečenicu: ”Ubi me prejaka reč”! Radunović to zna!

Piše: prof. dr Draško Došljak

Braho Adrović: Vrijedno publicističko djelo- Autentično svjedočanstvo političkih zbivanja u posljednjoj deceniji u Beranama

Ono što se nedvosmisleno nameće kao zaključak nakon iščitavanja rukopisne knjige poznatog beranskog novinara i publiciste Saše Radunovića, je da se radi  o  vrijednom svjedočanstvu najaktuelnijih političkih zbivanja u protekloj deceniji, prevashodno u beranskoj opštini.  Od prve do zadnje kolumne, Radunović prati i svojim novinarskim perom “tretira” sve važnije događaje i ličnosti u lokalnoj upravi i opštini kao cjelini i što je najvžanije to čini potpuno otvoreno, hrabro i kritički, ne osvrćući se na moguća reagovanja, koja , svakako, kako je to bilo i reano očekivati , nijesu izostajala.

Kritikovao je poziciju i opoziciju skoro sa podjedanakom otvorenošču i žestinom, čime se svrstao u red onih rijetkih objektivnih novinara koji su pratili zbivanja u beranskoj opštini u tom periodu. Kažemo rijetkih, jer je nakon promjene lokalne vlasti u Beranama i grupa takzv. nezavisnih novinara, koja je bila veoma aktivna i kiritički nastrojena pa i agresivna prema lokalnoj vlasti koju je činila DPS- SDP koalicija, da bi, bar kada su negativne pojave u radu nove vasti Koalicija “Zdravo Berane” , praktično postali nevidljivi i nečujni.

Uprvo zbog te okolnosti, ova zbirka kolumni je značajnija, jer pruža potpuniju i bolju sliku političkih zbivanja u Beranama u deceniji koja je za nama , nego,skoro, kada bi se sabrali svi ostali tekstovi objavljeni u dnevnoj periodici a koji se odnose na ovaj grad.

Iz priloženih 40-tak kolumni jasno se nameće i zaključak da se Saša Radunović potvrdio i kao dobar poznavalac rada i funkcionisanja lokalne uprave i samouprave, rada i slabosti političkih stranaka, njihovih čelnika i članstva, rada javnih i drugih preduzeća a i dosta dobar prognozer onoga što će se iz svega toga izroditi. Ono što je, takođe, važno, Radunović dobro poznaje i sve vrijeme sluša i glas javnosti, glas čaršije, formalnih i neormalnih centara moći, pa ih ponekada možda i previše eksploatiše, ili u obradi tema, često i polazi od njih. Tako, ukoliko se ne bi pročitao tekst do kraja, mogao bi se steći i pogrešan zaključak, da je u pitanju njegov stav…

Ipak, ono što je najkavalitetnije i što je neophoodno posebno istaknuti je potpuno jasan iskren stav autora, pa ako se čitalac, možda, negdje i ne složi u potpunosti sa njim, ono što plijeni je činenica da autor svoj stav nije skoro ni u jednom slučaju skrivao iza stavova partijskih organa, stavova predsjednika opštine ili direktora javnih i drugih preduzeća ili saopštenja portparola. Sve je jasno i vidljivo kao na dlanu uz ponuđen dovolajan broj dokaza i činjenica koje potkrepljuju ili demantuju određene tvrdnje i zaključke.

Ako se nešto može prigovoriti, onda, prije svega, smatramo da je u prvom tekstu-kolumni o padu DPS vlasti na nivou opštine, kao i o padu DPS vlasti na nivou države, previdio ili skoro nije uopšte tretirao nemjerljiv doprinos padu vladavine DPS i njegovih partnera , takozvanog “inostranog faktora”. Ne samo srpske crkve u Crnoj Gori koja se otvoreno miješala u izbore i doprins besomučne propogande i bezbroj lažnih vijesti plasiranih u portalima na televizijama , novinama i tabloidima drugih država, kletve glasača od strane crkvenih veledostjnika a tu je i nemjrljiva količina inostranog novca kao veoma važne potpre. Ovo su , naravno, samo pojedinčne opaske, koje bi se mogle naći u skoro svakom i svačijem tekstu, osvrtu i komentaru pa i u osvrtima Saše Radunovića. Međutim, moramo naglasiti, opšti utisak je  pozitivan.

Utisak je takođe pozitivan i nakon išćitavanja dijela knjige koji je posvećen polemičkim tekstovima odnosno tekstovima koji su izazvali reagovanje predstavnika lokalne samouprave vezano za nepotističko zapoljavanje u Dnevnom centru za osobe sa invaliditetom gdje je zaposelno više lica i volontera nego što ima štićenika, a posebno reagovnje na kritike Portala Espona od strane predsjednika opštine i predsjednika  OO Nove srpske demokratije.

U pomenutim polemičkim testovima- posebno onom sa predsjednikom opštine, Radunović je nedvosmisleno potvrdio da odlično vlada materijom, odnono stanjem u lokaalnoj samoupravi, da se u svojim tekstovima koristi samo provjerenim podacima i činjenicama i zato je iskazao i superiornost  vješto ih koristeći u polemičkom tonu, navodeći kao primjere zapošljavnje velikog broja rođaka i drugih lica bliskih predsjedniku opštine, gašenje  četiri fakultetske jedinice, loš odnos prema  fudbalskom klubu koji je u vrijeme  prethodne vladajuće garniture  bio prvoligaš da bi postao član Sjeverene fudbalske regije, drastičan pad zaposlenih, masovno iseljavanje i bijelu kugu svrstavajući sve to u “rezultate” vladavine Koalicije “Zdravo Berane ” i samog predsjednika opštine. Ono što je posebno važno i u ovim tekstovima Radunović ni u jednom trenutku ne ispoljajava netrpeljivost, niti ide na lični ili porodični integritet druge strane. Što je najvažnije, zna i da ono što je dobro i kod onog subjekta koga je žestoko kritikovao.

Pored već pomenutog dobrog teksta sa početka ove rukopisne knjige o učinku bivšeg predsjednika Opštine, Vuke Golubovića a u kom je pobrojano nešto od onog što, kao pozitivno, predstavlja trajne rezultate njegovog mandata, posebno vezano za neke od infratrukturnih projekata, ukazao je i na  ispoljene slabosti i razloge poraza na izborima. Naravno, i u ovom slučaju, treba imati primjedbu da je i tada morao spomenuti i besomučnu negativnu propagandu i ogromnu pomoć koja je sezala od Čikaga, do Beograda i Republike Srpske. Posebno u slučaju, kada je bio upitanju “rat” oko Vasovih voda zbog kojeg je Opština Berane ostala bez donacije od 4,5 miliona od strane Evropske unije.

Treba posebno istači i pravovremeno reagovanje i na nekoliko događaja odnosno pogrešnih poteza nove lokalne  uprave kada je u pitanju prije sveg FK “Berane” i neprimjernu smjenu  dugogodišnjeg sekretara  tog kluba Fuada Ramusovića, upravo u momentu kada su se ljekari borili za njegov život. Riječ je o ljudskom protestu zbog neprimjernog  odnosa   prema jednom  dugogdišnjem uzornom članu uprave FK Berane.  Nije propustio i da  napravi osvrt povodom iznendne smrti nekadašnjeg beranskog uzrnog sportiste, boksera Žarka Nišavića..

Kolumna “Nakon pandemije” predstavlja žestoku i opravdanu  kritiku takozvanog koncepata liberlne  ekonomije . U kolumni “Prolaze godine” u kojoj autor analizira rezultate u razvoju u 14-godišnjem periodu od obnove nezavisnosti i s pravom ukazuje na nedopustivo zaostajanje sjevera kao i činjenicu da se cjelokupan razvoj Crne Gore ne može temeljiti samo na turizmu već se moraju razvijati i određeni porizvodni prgrami..

U nekoliko kolumni Radunović je više nego jasno pokazao kako, kao u slučaju aktuelne lokalne samouprave ,ne treba davati obećanja kako se ne bi došlo u situaciju “da nova uprava nije ništa realizovala izuzev ono što nije obećala”.

Treba izdvojiti i kolumnu “Licemjerstvo:Crna Goro volim te” koja je u stvari kritika onih neodgovornih navijača koji se kriju iza zastave Crne Gore i pjevaju pjesmu “Crna Goro volim te”,a prave skandale poput onog na fudbalskoj utakmici sa reprezentacijom Rusije, i time nanose najveću štetu i reprezentaciji i Crnoj Gori.

U dijelu knjige naslovljenom STAV izdvaja se kolumna   “KRUG je zatvren” u kojoj se govori da iako je nova vlast na čelu sa aktuelnim predsjednikom Dragoslavom Šćekićem obećala da će  problem  deponije otpada riješiti za petnaaest dana. A taj problem je i poslije  punih petnaest godina ponvo vraćen na početak, jer se sada ponvo traži lokacija za odlaganje čvrstog komunalnog otpada. Sve to nakon što su “heroji” Vasovih voda,  kako ih Radunović imenuje, mjesecima branili da se na toj lokaciji gradi deponija i reciklažni centar i time tadašnjoj lokalnoj upravi  a i građanima opštine Berane istjerala iz ruku  4,5 miliona odobrenih  bespovratnih sredstava. Posebno se izdvaja i kolumna  “Toma naš počasni” koja je praktično jedini glas protiv proglašenja Tomislava Nikolića “zvanog Toma diploma” za počasnog građanina Berana. I s pravom je  postavljeno pitanje  koji je bio interes odbornika DPS da i oni glasaju za taj predlog.

U nekoliko kolumni : Izborna godina, Rekvijem za Zdravo Berane, “Ja sam osaamnaesti”  i drugima  Radunović je veoma  argumentovano govorio o neispunjenim obećanjima i iznevjerenim očekivanjima građana od strane te koalicije, a na kraju treba  skrenuti i pažnju na kolumnu “Političari na brukajte bivši Ivangrad” gdje se autor pridružuje osudama fašističkih napisa na fasadama zgrada građana bošnjačke nacionalnosti. Ali  na neki način tu pojavu  pomalo i relativizira činjenicom da su odbornici  i pozicije i opozicije glasali da se četničkom vojvodi dodijeli titula počasnog gradjanina iz čega se može pomisliti da se zastupa stav da je  riječ o podjednako opasnoj i lošoj pojavi. Radunović je dosljedan kritičar i u posljednjem tekstu o novoj “apostolsko” eksperstskoj vladi u kom je jasno identiikovao njene slabe tačke i  neizvjesni rok trjanja.

Bez obzira na činjenicu da  neki stav i ocjena kolumniste Saše Radunovića nekom  može biti i neprihvatiljiv, opšti utisak nakon iščitavnaja  cjelokupnog teksta ove  knjige u rukopisu je veoma povoljan i ja ovaj rukopis sa zadovoljstvom preporučujem za štampanje.

Piše: Braho Adrović- književnikPi

POSTAVI ODGOVOR

Molimo unesite svoj komentar!
Ovdje unesite svoje ime