JU Muzej je institucija čija je prošlost tijesno povezana sa kulturnim razvojem Bijelog Polja. Za ovih 60 godina, Muzej je bio u službi čuvanja i njegovanja tradicije našeg grada, kao i dio bogatog kulturnog života Crne Gore. Osnovan je kao samostalna javna ustanova, Rješenjem Narodnog odbora Opštine Bijelo Polje, januara 1957. godine, sa ciljem njegovanja uspomena na NOB, očuvanja kulturne baštine i unaprjeđenja kulturne ponude grada. Od svog osnivanja, Muzej je razvio živu aktivnost na prikupljanju predmeta za potrebe osnivanja muzejskih zbirki. Do 1964.godine, sakupljeno je preko 1600 raznih predmeta, od kojih su veći dio bili dokumenti i fotografije iz perioda II svjetskog rata, dok se ostatak odnosio na razne vrste naoružanja, opremu, stari novac, kao i na manji dio etnografskih, arheoloških i umjetničkih predmeta. Rezultat takvog rada je osnivanje arheološke, istorijske, etnografske, numizmatičke i umjetničke zbirke, kao i  njihovo uvođenje u Registar pokretnih spomenika kulture u periodu od 1962 – 1964. godine.

Muzej je nekoliko puta u toku svog postojanja mijenjao status i organizacionu strukturu. Tako se avgusta 1965. godine, Rješenjem Skupštine opštine Bijelo Polje, Zavičajni muzej i Arhiv, iz ideoloških razloga, pripajaju Radničkom univerzitetu, „Vojislav Bulatović Strunjo“, pod izgovorom privrednih reformi. Na sjednici uglednih članova Upravnog odbora Muzeja, održanoj septembra 1965. godine, došlo je snažnog protivljenja ovakvom rješenju, kada je konstatovano da bi to „bio nelogičan konglomerat čija fizionomija nema suštinskog jedinstva”. Ali, i pored tako snažnog protivljenja, došlo je do integracije Muzeja i Arhiva sa Radničkim univerzitetom, što je prouzrokovalo veliku stagnaciju muzejskog rada. Naime, period od 1965 -1991.godine, karakteriše zamiranje skoro svih značajnijih muzejskih aktivnosti. Razlog je, svakako, nezainteresovanost tadašnjih rukovodećih struktura Radničkog univerziteta (kasnije Centra za kulturu), za muzejsku djelatnost. Ipak, veliki kulturno – istorijski i naučno – obrazovni značaj Muzeja prepoznalo je 1991. godine tadašnje rukovodstvo i odbornici Skupštine opštine Bijelo Polje, koji su 21. oktobra 1991. godine, vratili samostalnost Muzeju i osnovali ga kao Javnu ustanovu „Muzej i arhiv“.

Ambasadorka UAE, Hafsa Abdul Al Ulama u posjeti Muzeju / foto: facebook.com/muzej.bp

U međuvremenu, Javna ustanova „Muzej i arhiv“ je Odlukom SO Bijelo Polje septembra 1993. godine, preimenovana u JU Zavičajni muzej, jer je Državni arhiv CG preuzeo nadležnost nad svim arhivima u našoj državi. Osamostaljivanjem Muzeja od Centra za kulturu razvila se veoma živa aktivnost na polju arheologije, etnologije, umjetnosti i istorije, što je rezultiralo brojnim arheološkim i etnografskim terenskim istraživanjima, otkupom predmeta za potrebe muzejskih zbirki, zaštitom i obradom muzejskog materijala, organizovanjem stručnih izložbi i sl. U tom periodu otpočelo je arheološko rekognosciranje terena sa kataloškom obradom i ubiciranjem na karti arheoloških lokaliteta sa područja Bijelog Polja. Ubrzo potom, izvršena su sondažnaistraživanja neolitskog lokaliteta “Trnje” u selu Bijedićima, arheološka istraživanja na crkvi svetog Nikole u Nikoljcu i Podvrhu, svete Bogorodice u Voljavcu, svetog Tome na Brzavi, svete Trojice u Majstorovini i Samogradu. Unaprijeđen je i muzejski rad, otkupljen je veliki broj predmeta za potrebe muzejskih zbirki, koji je od početnih 1.600, premašio 4.000 predmeta. Takođe, uspostavljena je saradnja sa velikim  brojem srodnih naučnih i stručnih institucija i ustanova. Pokrenuta izdavačka djelatnost. U ovom periodu Muzej je započeo i najznačajniju slikarsku manifestaciju u Bijelom Polju, “Bjelopoljsko likovno prolje” koja iduće godine slavi 25 godina postojanja i koju možemo svrstati rame uz rame ostalim manifestacijama koje se održavaju u gradu. Jednom riječju, Muzej je u tom periodu bio prepoznat kao veoma značajna institucija i ustanova, ne samo u Crnoj Gori, već i šire. Ipak, ni takvi rezultati nijesu bili dovoljni da se prekine sa praksom objedinjavanja rada ustanova kulture u Bijelom Polju, pa je Skupština opštine Bijelo Polje marta 1997. godine donijela, ovog puta „političku“, Odluku da se od Javne ustanove Centar za kulturu i Javne ustanove Zavičajni muzej, osnuje Javna ustanova Centar za djelatnosti kulture „Vojislav Bulatović Strunjo“, čime je Muzej, još jednom, doveden u podređen položaj. Ta su vremena ostala iza nas, jer smo od ove godine, po treći put, povratili svoju autonomnost i nadamo se da je nikada više nećemo izgubiti. U to smo uvjereni, jer je Muzej čuvar kulturne baštine Bijelog Polja i oslonac kulture CrneGore. To je, mjesto gdje se čuvaju najvrijednije kulturno-istorijske vrijednosti, koje pričaju najljepše priče iz naše prošlosti i bez kojih nema istorije ovog grada. Imajući to u vidu, a svjesni činjenice da se od prošlosti ne živi, u Muzeju se već sada pripremamo i za budućnost, kao i za vrijeme kada treba razmišljati na moderan i savremen način i kada naš i vaš Muzej treba pridružiti porodici savremenih muzeja. Jer, unaprjeđenjem i modernizacijom, stvaranjem boljih uslova za rad, uvođenjem novih muzejskih sadržaja i aktivnosti uz kadrovsko ojačanje – izborićemo se da zaboravimo neke neprijatne trenutke iz prošlosti i stvorimo uslove za mnogo ljepšu i bolju budućnost.

Muzej Bijelo Polje / foto: facebook.com/muzej.bp

JU Muzej je jedan od stubova kulture Bijelog Polja i čuvar veoma bogate kulturno-istorijske prošlosti našeg grada. Kroz svoje postojanje prošao je trnovit put, kako bi danas predstavljao uistinu repezentativnu instituciju koja i posjetiocima i struci daje kompleksne odgovore na mnogobrojna pitanja koja se odnose na život bjelopoljaca tokom istorije. Šetnjom kroz stalnu postavku Muzeja postepeno ćete otkrivati istoriju bjelopoljskog kraja. Sačuvani predmeti koji danas, zahvaljujući muzejskoj tradiciji koju večeras slavimo, govore o davnim vremenima ovog kraja, kroz brojne legende, predanja i priče koje ovim materijalnim dokazima udahnjuju život i približavaju prošla vremena sadašnjem, savremenom kulturnom životu Bijelog Polja. Prožimajući, inspirativan spoj materijalne i nematerijalne kulturne baštine, prošlosti i sadašnjosti, specifikum je Muzeja i njegove višedecenijske tradicije. I baš zahvaljujući muzejskom radu, brojni su razlozi za ponos što pripadamo gradu Bijelom Polju, njegovoj tradiciji i kulturi, njegovom skladnom suživotu i multietničnosti. Ovogodišnji jubilej svakako je razlog za slavlje. Ali, slavlje isto tako i obavezuje. Da generacijama koje stasavaju jasnim ciljevima i vizijom razvoja stvorimo uslove kako bi Bijelo Polje, bilo mjesto ugodnijeg i srećnijeg življenja.

Piše: Radomir Perišić

POSTAVI ODGOVOR

Molimo unesite svoj komentar!
Ovdje unesite svoje ime