Zanimljivosti u radu:


Prikaz prinosa nanosa italijanskih rijeka u poređenju sa svjetskim skupovima podataka.

Prema ovim istraživanjima, nema značajne korelacije između površine sliva italijanskih rijeka i prinosa nanosa.

Veća varijabilnost godišnjeg prinosa nanosa je u rijekama sa manjom godišnjom količinom padavina.

Skorašnji pad prinosa sedimenta uzrokovali smanjenje količina padavina i povećanje površina pod šumskim zemljištima (konverzija iz poljoprivrednog u šumsko zemljište).

Sazetak rada:

Znanja o prinosu rječnog nanosa u Italiji je prilično oskudno i uglavnom se zasniva na podacima o sedimentaciji malih rezervoara. Ova studija je koristila terenske podatke o prinosu suspendovanog nanosa izmjerene od strane nacionalnih i regionalnih hidroloških službi. Podaci za devet rijeka i 11 odabranih mjerača protoka korišćeni su za istraživanje kontrole osnovnih parametara kao što su površina sliva, godišnja količina padavina i karakterističan protok na prinos nanosa. Prema ovom istraživanju došli smo do zamljučka da je prosječan prinos nanosa u Italiji blizak svjetskom srednjem, a da odnos između slivnog područja i prinosa nanosa nije značajan, iako se može razlikovati opšti trend smanjenja sa povećanjem površine sliva. Varijacija prinosa nanosa sa godišnjim padavinama je sa malom korelacijom, iako se može primijetiti opšti trend povećanja sa povećanjem površine sliva. Prinos sedimenta veoma varira. Najveći raspon varijabilnosti javlja se za godišnje padavine između 700 i 800 mm. Podaci istraživanja ukazuju na prosječan prinos suspendovanog nanosa od 220 t km−2god−1 (tona po km2 godišnje) i gornju granicu od 3000 t km−2god−1 koja se primjećuje u svim istraživanim rijekama Italije, bez obzira na veličinu sliva koja se kreće od 580 do 70,091 km2. Grupe rijeka sa sličnim slivnim površinama pokazuju značajne korelacije i skoro paralelne trendove. Pojava praznina u podacima i višegodišnjih prekida mjerenja omogućila je istraživanje dekadnih varijacija prinosa nanosa samo nekoliko rijeka. Smanjenje prinosa sedimenta je značajno. Smanjenje godišnjih padavina i ekspanzija površina pod šumama smatraju se glavnim faktorima koji uzrokuju tako značajno smanjenje prinosa nanosa u Italiji.

Prof. dr Velibor Spalević, (prvi s leva) sa jednog od brojnih naučnih skupova

Istraživanja ovakvog tipa kod nas u Crnoj Gori intenzivno su radjena u Polimlju (Velibor Spalevic, 1995-2022), Primorju (Veljko Martinovic, Velibor Spalevic). Od strane Spalevica i saradnika, uradjeno je nekoliko modela koji se bavi analizama intenziteta erozije u Crnoj Gori, a primjenjuju se sirom svijeta (Brazil, Maroko, Nepal, Australija, Italija, Iran, Belgija, Malavi…). Nedavno, po pitanju dalje razrade modela, odbranjen doktorski rad na Univerzitetu u Novom Sadu (Dusko Vujacic, 2019), Aleksandar Sosic, magistraski rad (ETF, UCG, 2021).

Velibor Spalevic sa Biotehničkog fakulteta je i predavač na Studijskom programu za Geografiju Filozofskog fakulteta Univerziteta Crne Gore.

Paolo Billi je naučni istraživač međunarodne naučne platforme sa Totori univerziteta u Japanu.

Više o autoru i naučnim radovima na:

www.geasci.org/Spalevic
Lista publikovanih radova Velibora Spalevica: www.geasci.org/Publications

Piše: N.S