Vrlo je moguće da je katedralna crkva na Doganjicama, prostoru koji je nekada bio centar srednovjekovnog grada-trga Brskovo, dio bogatog graditeljskog nasljeđa Jelene Anžujske, i da je podignuta u drugoj polovini XIII vijeka. Ovo je jedan od glavnih rezultata ljetošnjeg arheološkog istraživanja tog lokaliteta  na kojem se, kako se pretpostavlja, nalazio centar srednjovjekovnog, bogatog grada-trga, ali i rudnika,  Brskova, izjavio je arheolog Miloš Živanović, vođa stručnog tima u kojem su bile i njegove kolege Dejan Drašković, Ivana Grujić i Nikola Borovinić, kao i konzervator Ljiljana Čelebić i arheološki tehničar, Tatjana Mijović.

-Ovo je četvrta godina da na Doganjicama vršimo istraživanja. Prvenstveno smo sada radili na nekropoli koja se prostirala oko crkve. Do sada smo otkrili oko 40 grobova, koji su nam obezbijedili jasnije datovanje crkve i sakristije kao i kosturnice sa ostacima preko hiljadu ljudskih skeleta, što je istraženo prošle godine. Nalazi iz grobova predstavljaju srebrne novce sa kraja XIII vijeka, među kojima se izdvaja i novac tatarskog kana Tode Mengua. Ti nalazi su nam omogućili da crkvu „smjestimo“ u drugu polovinu XIII vijeka, ali i da pretpostavimo da je ona, možda, dar Jelene Anžujske, jer je njena ktitorska aktivnost na primorju opštepoznata. Da li je ona potpomogla izgradnju brskovske crkve pokazaće buduća istraživanja, kazao je Živanović, dodajući da je i ovogodišnja istraživanja, u realizaciji Centra za konzervaciju i arheologiju, finasiralo Ministarstvo kulture sa 20.000 eura.

Pronađeni srebrni novčić

Arheolozi su ostatke crkve otkrili prije tri godine. Tada nijesu bili sigurni da li je u pitanju manastirski kompleks iili neka druga javna građevina.

-Godinu kasnije, nastavkom istraživanja, zaključili smo da se radi o dvospratnoj katedrali monumentalnih dimenzija, izgrađenoj za potrebe velikog broja življa katoličke vjeroispovijesti. Osim mještana, u srednjovjekovnom Brskovu su živjeli rudari Sasi njemačkog porijekla, kao i trgovci iz Kotora i Dubrovnika, tako da nije čudno očekivati da su oni tada tu imali i svoju crkvu. Tada smo detaljno istražili i sakristiju crkve, koja je bila spolja i iznutra freskopisana u vizantijskom duhu. Prozori na njoj su, potvrdila su dosadašnja istraživanja, bili izvedeni u romaničkom stilu a zastakljeni u maniru gotike, sa lijepo ukrašenim vitražom. Taj spoj zapadnih i istočnih uticaja je posebno inntersantan. Otkriveni su i dragocjeni fragmenti natpisa, među kojima preovladava latinski, alli ima i grčkih ligatura. Sve to nam, kao i niz drugih otkrivenih artefakta, pokazuje da je katedrala bila luksuzno zidana i da je Brskovo u srednjem vijeku, kao rudarski i trgovački centar, cvjetalo, zaključio je Živanović.

Miloš Živanović

Luksuz i u brvnarama

Osim istraživanja na crkvi i nekropoli, arheolozi ssu ovog ljeta radili i na iskopavanju stambenih, drvenih objekata, i tamo našli čak i tragove luksuza.

-Iskopavali smo stambene objekte u istočnom dijelu lokaliteta. Radi se o brvnarama u kojima su pronađeni većinom upotrebni predmeti iz svakodnevnog ćivota, poput keramike u kojoj se pripremala i služila hrana. U jednoj takvoj kući otkriveni su i tragovi veoma luksuznog murano stakla, bojanog zlatnom, crvenom i plavom bojom. Pored toga, u jednom dijelu lokaliteta  pronađeni su ostaci koji jassno govore da se tu prerađivala ruda, rekao je Živanović

Konzervacija utvrđenja na Gradini

Pored istraživačkih radova, ovog ljeta su po prvi put rađeni konzervatorski radovi, odnosno, preventivna zaštita arhitektonskih ostataka utvrđenja na brdu Gradina.

Arheolozi su prvi put ušli u srednjovjekovno Brskovo prije deset godina i tada otkrili ostatke utvrđenja na Gradini. Radili su tamo i četiri godine kasnije.

Jedan od grobova na nekropoli

Tom prilikom  otkrivene su i djelimično otkopane zidine utvrđenja oblika elipse, koje se poklapaju sa linijom istok-zapad. Zidovi utvrđenja, debljine 2-2,5 metara, građeni su od nepravilnog laporastog kamena, vađenog iz strukture uzvišenja Gradina i vezanog krečnim malterom. Utvrđenje, površine oko 2.000 kavdrata, dugačko je 117 metara a široko od sedam, na istoku, do dvadest metara, na zapadu. Izdvajaju se tri kule, okrugla na zapadu, pravougaona na istoku i polukružna, na sjevernom dijelu bedema…

Piše: R. Ćetković Izvor: Dnevne novine

POSTAVI ODGOVOR

Molimo unesite svoj komentar!
Ovdje unesite svoje ime